Yün Yıkama İşlemi ve Amacı

Yün Yıkama İşlemi ve Amacı


Yün doğal kirler, hayvan teri, yağı, idrarı gibi kirliliklerden arınmak için yıkama işlemine tabi tutulur. Bu işlemleri kısaca şöyle tarif edebiliriz;

Yün Yıkama İşlemi ve Amacı

Gerek yapak gerekse kumaş hâlindeki yünlü mamulün ön terbiyesinde en önemli işlem, yıkama işlemidir. Yünün üzerinde bulunan yabancı maddeler, çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir:

  • Hayvanın teri, yağı, idrarı gibi doğal kirler.
  • Çöp, diken, ot, pıtrak gibi yapışkan kirler.
  • Boya, toz, makinelerden bulaşan yağ gibi sonradan oluşan kirler.

Sıralanan bu kirlerin terbiye işlemleri öncesi yünlü mamul üzerinden uzaklaştırılması amacıyla yıkama işlemi yapılır.

Yünlü mamullerin yıkanması esnasında dikkat edilmesi gereken en önemli hususlar şunlardır:
  • Yünlü mamuller, fazla hareket ve mekanik etkiler karşısında keçeleşme özelliği gösterir.
  • Yünlü mamuller, bazik işlemlere bilhassa yüksek sıcaklıklarda yapılan bazik işlemlere karşı hassastır. Yünlü mamullerin terbiye işlemleri sırasında kuvvetli bazik çözeltilerle (pH 10?un üzeri) çalışmaktan, yüksek sıcaklıktaki bazik işlemlerden (55 °C?nin üzeri), fazla hareket ve mekanik zorlamaların olduğu çalışmalardan kaçınılmalıdır. Aksi takdirde yün lifinin yüzeyindeki pul tabakası zarar görür. Böylece yünün kalitesi düşer.

Ayrıca fazla hareket ve sıcaklık nedeniyle lifler birbirlerinin içine girerek keçeleşme denilen istenmeyen karmaşık yapı oluşur. Keçeleşme, iplik üretimi sırasında çok miktarda lifin kırılıp zarar görmesine neden olur. Kumaş hâlinde ise istenilen kalitede narin ve dökümlü kumaşların üretilmesine engel olur.